Een vaatwasser heeft minder bewegende delen dan een wasmachine, en toch komt Stan er even vaak voor. Dat komt doordat vrijwel alle vaatwasserstoringen uit dezelfde hoek komen: water dat er niet in kan, er niet uit kan, of niet op de goede plek terechtkomt. Wie dat doorheeft, vindt de oorzaak meestal zelf.
Snel antwoord. De vier hoofdklachten van een vaatwasser zijn: pompt niet af, wast niet schoon, start niet en lekt. Bij de eerste twee is de zeef onderin de eerste plek om te kijken, en dat lost het in veel gevallen al op. Foutcodes bij Bosch en Siemens wijzen bijna allemaal naar de watertoevoer of de afvoer.
Waarom bijna alles bij de zeef begint
De zeef onderin de vaatwasser is de plek waar etensresten, glasgruis, zaadjes en papiertjes van etiketten blijven liggen. Bij veel huishoudens wordt hij nooit uitgenomen, terwijl hij daar wel voor bedoeld is.
Een dichtgeslibde zeef geeft twee klachten tegelijk. Het water kan niet weg, dus de vaatwasser pompt niet af. En het circulatiewater raakt vervuild, dus de vaat wordt niet schoon en er ontstaat een lucht.
Doe dit eerst, wat je klacht ook is: haal de onderste korf eruit, draai de zeef los, meestal een kwartslag, en neem het hele zeefpakket uit. Spoel het uit onder de warme kraan en borstel de fijne zeef schoon met een afwasborstel. Veeg de bak eronder uit en controleer of het gat naar de pomp vrij is.
Dat is vijf minuten werk en het is bij een flink deel van de meldingen de complete oplossing.
De vier hoofdklachten
| Klacht | Meest voorkomende oorzaak | Zelf te doen | Uitgebreid |
|---|---|---|---|
| Water blijft op de bodem staan | Zeef of afvoer verstopt | Meestal wel | lees verder |
| Vaat komt er vies uit | Sproeiarmen, zeef of zout | Ja | lees verder |
| Doet helemaal niets | Deurslot, stroom of kraan | Vaak wel | lees verder |
| Water op de vloer | Deurafdichting of aansluiting | Soms | lees verder |
| Rioollucht of muf | Zeef en afvoer | Ja | lees verder |
| Foutcode E15 | Water in de bodembak | Deels | lees verder |
| Foutcode E22, E24 of E25 | Afvoerprobleem | Deels | lees verder |
| Droogt niet | Glansspoelmiddel of het programma | Ja | zie hieronder |
Hoe een vaatwasser werkt, in vier zinnen
Dit helpt bij elke diagnose.
De vaatwasser vult zich met een paar liter water in de bodembak. Een circulatiepomp jaagt dat water door de sproeiarmen, die door de kracht van het water gaan draaien. Het water valt terug in de bodembak, gaat door de zeef en wordt opnieuw rondgepompt. Aan het eind van elke fase pompt een aparte afvoerpomp het vuile water weg.
Uit die vier zinnen volgt bijna alles: gaat de vaat niet schoon, dan zit het in de circulatie of in de sproeiarmen. Blijft er water staan, dan zit het in de afvoer. Komt er te weinig water in, dan zit het bij de kraan of het toevoerventiel.
Drie dingen die geen storing zijn
De vaat is nog nat
Dat is bij moderne vaatwassers vaak normaal, en het is een gevolg van energiezuinigheid. Een A-label vaatwasser droogt met restwarmte in plaats van met een verwarmingselement, en dat is minder effectief. Kunststof blijft daardoor bijna altijd nat.
Wat wel helpt: glansspoelmiddel bijvullen en de dosering iets hoger zetten, de deur na afloop op een kier zetten, en kunststof bovenin plaatsen.
Er staat een klein laagje water in de bodembak
Een paar centimeter water rond de zeef hoort erbij. Dat houdt de afdichtingen soepel en voorkomt dat er rioollucht binnenkomt. Pas als het water tot boven de zeef staat of het niveau na een programma niet zakt, is er iets aan de hand.
Er zit wit beslag op de vaat
Meestal een zoutprobleem en geen storing. Vul het zoutreservoir bij, stel de waterhardheid in het menu in op de hardheid in jouw gemeente, en controleer of het dopje van het zoutreservoir goed dichtzit.
Foutcodes: wat ze wel en niet zeggen
Bij Bosch, Siemens, Neff en Constructa zie je codes als E15, E22, E24 en E25. De belangrijkste les: een code zegt welke verwachting de besturing niet zag uitkomen, niet wat er stuk is.
E22 betekent bijvoorbeeld dat het water niet snel genoeg door de zeef kwam. Of dat aan de zeef ligt, aan de pomp of aan de afvoerslang, staat er niet bij.
Twee waarschuwingen bij codelijsten op internet:
- Codenummers worden hergebruikt tussen series en generaties. Een lijst die niet bij jouw typenummer hoort, stuurt je verkeerd.
- Sommige codes zijn geen storing maar een gebruikersmelding, bijvoorbeeld een kraan die dicht staat.
Noteer altijd merk, volledig typenummer en de exacte code. Het typeplaatje van een vaatwasser zit op de rand van de deur, aan de zijkant.
Onderhoud dat werkt
| Wanneer | Wat |
|---|---|
| Wekelijks | Zeef uitnemen en uitspoelen |
| Maandelijks | Sproeiarmen losdraaien en de gaatjes doorprikken, leeg programma op de heetste stand |
| Elke 2 maanden | Zout en glansspoelmiddel controleren, ook bij tabletten met alles in één |
| Doorlopend | Grof voedsel eraf schrapen, maar niet voorspoelen |
Die laatste verdient uitleg. Voorspoelen onder de kraan is niet nodig en werkt zelfs averechts. Moderne vaatwasmiddelen bevatten enzymen die zich aan voedselresten hechten. Is er niets te hechten, dan slaan die enzymen neer op het glaswerk. Grote resten eraf schrapen is genoeg.
En over tabletten met alles in één: die bevatten zoutvervangers die tot een bepaalde waterhardheid werken. In gebieden met hard water is los zout alsnog nodig, ook al staat er "all in one" op de verpakking.
Wat je nooit zelf moet doen
- De behuizing of de onderplaat openen terwijl de stekker erin zit. Er staat netspanning binnen en er ligt water in de bodembak.
- Doorstarten terwijl er water op de vloer staat. Kraan dicht, stekker eruit.
- Chemische ontstopper in de vaatwasser gieten. Dat tast rubber en kunststof aan. De verstopping zit vrijwel altijd op een plek die je mechanisch kunt bereiken.
- De sproeiarm forceren. Die zit meestal met een kwartslag of een moertje vast en breekt makkelijk.
Wat een reparatie kost
Bij Stan betaal je EUR 69 all-in, inclusief btw, voorrijkosten, diagnose en het eerste kwartier reparatietijd. Zijn er onderdelen nodig of duurt het langer, dan hoor je de prijs voordat hij verdergaat, met 3 maanden garantie op de reparatie. De voorwaarden staan op tarieven.
Bij vaatwassers is dat vaste bedrag vaak gunstig, omdat een flink deel van de storingen binnen dat kwartier gevonden en verholpen is.
Wanneer repareren nog loont
Een vaatwasser gaat gemiddeld negen tot elf jaar mee, korter dan een wasmachine en veel korter dan een koelkast. Dat komt door de combinatie van warm water, zout en voedselresten.
Vuistregel: onder de vijf jaar vrijwel altijd repareren, boven de acht jaar alleen bij een goedkope reparatie. Onderdelen als de afvoerpomp, het deurslot en de verwarming staan op zichzelf en zijn de moeite waard. Een lekkende bodembak of een doorgeroeste kuip is dat niet.
Bij inbouwvaatwassers verschuift die grens richting repareren, omdat een nieuwe machine die net niet past ineens een keukenklus wordt. De volledige rekensom staat in repareren of vervangen, en de cijfers per apparaat in levensduur vaatwasser en koelkast.