Programma klaar, deur open, en er staat een laag troebel water op de bodem. Vervelend, maar meestal geen defect. Bij een vaatwasser die niet afpompt zit de blokkade in negen van de tien gevallen op een plek waar je zelf bij kunt.
Snel antwoord. Controleer in deze volgorde: de zeef onderin, de bodembak eronder, de sifon waarop de vaatwasser is aangesloten, en de afvoerslang op knikken en hoogte. Pas als die vier vrij zijn, komt de afvoerpomp in beeld. Een paar centimeter water rond de zeef is trouwens normaal.
Eerst: hoeveel water staat er?
Dit onderscheid scheelt een hoop zoeken.
Een laagje van een paar centimeter rond de zeef hoort erbij. Dat houdt de afdichtingen soepel en voorkomt dat er rioollucht uit de afvoer omhoog komt. Zakt het niveau na een programma niet verder, maar staat het ook niet hoger dan de rand van de zeef, dan is er niets aan de hand.
Water tot boven de zeef, of tot over de bodem van de kuip, is wel een probleem. Daar gaat dit artikel over.
Veilig beginnen
- Stekker eruit. Niet alleen uitzetten.
- Kraan dicht, als er een aparte kraan voor de vaatwasser is.
- Schep het water eruit met een bekertje en neem de rest op met een spons. Werken in een bak met water is niet nodig en niet prettig.
1. De zeef
De oorzaak in de meeste gevallen, en de makkelijkste om te controleren.
Haal de onderste korf eruit. Onderin zie je een zeefpakket, meestal een cilindrische fijne zeef met daaromheen een platte grove zeef. Draai de cilinder een kwartslag los en neem het hele pakket uit.
Wat je aantreft: etensresten, zaadjes, glasgruis, en vaak een papieren etiket van een pot of fles dat als een vlies over het zeefgaas ligt. Dat laatste is een klassieker, want een etiket sluit de zeef vrijwel volledig af terwijl het er onschuldig uitziet.
Spoel alles uit onder de warme kraan en borstel de fijne zeef met een afwasborstel. Veeg daarna de bodembak eronder uit en kijk met een zaklamp of het gat naar de afvoerpomp vrij is.
Let op bij het terugplaatsen: de zeef moet echt vastklikken of vastdraaien. Zit hij scheef, dan komen er resten langs die rechtstreeks in de pomp terechtkomen.
2. De afvoerpomp en het terugslagventiel
Onder de zeef zit een opening naar de afvoerpomp, vaak afgedekt met een kunststof kapje dat je met een muntje of met de hand een kwartslag kunt losdraaien. Niet elk model heeft dat.
Kun je erbij, kijk dan met een zaklamp naar de schoep. Blokkeert er iets, meestal glasgruis, een olijvenpit of een stukje bestek, dan heb je de oorzaak. Draai de schoep voorzichtig met je vinger rond en voel of hij vrij loopt.
Bij veel Bosch- en Siemens-modellen zit hier ook een terugslagventiel, een klein kunststof klepje dat voorkomt dat afgevoerd water terugloopt. Zit dat klepje klem met een etiket of vet, dan pompt de machine wel maar loopt het water direct terug.
Steek er niet blind je vingers in. Glasgruis is scherp. Kijk eerst met een zaklamp en pak het met een pincet.
3. De sifon
Vaak de echte oorzaak, en de plek die het vaakst wordt overgeslagen.
De afvoerslang van de vaatwasser zit meestal op een tuitje van de sifon onder de gootsteen. Twee dingen kunnen daar mis zijn:
De sifon zit dicht met vet. Herkenbaar aan een gootsteen die ook langzamer wegloopt dan vroeger, en aan borrelen in de gootsteen wanneer de vaatwasser afpompt. Draai de sifon los boven een emmer en maak hem schoon.
Het membraan zit er nog in. Bij een nieuw geplaatste sifon of een net aangesloten vaatwasser is dit dé klassieker. Het tuitje voor de vaatwasser is fabrieksnieuw afgesloten met een dun kunststof membraan dat doorgestoken moet worden. Wordt dat vergeten, dan kan het water er letterlijk niet uit. Zie vaatwasser aansluiten.
Gebruik geen chemische ontstopper. Die tast rubber en kunststof aan en de blokkade zit toch op een plek die je mechanisch bereikt.
4. De afvoerslang
Kijk achter of onder de machine, wat vaak betekent dat je hem een stuk naar voren moet trekken. Drie dingen:
- Een knik. Ontstaat als de machine is teruggeschoven en de slang achter dubbelklapt.
- De hoogte van de lus. Het hoogste punt van de afvoerslang hoort minimaal 60 centimeter boven de vloer te zitten. Hangt de slang alleen maar omlaag, dan loopt het water er tijdens het programma vanzelf uit en blijft de machine bijvullen.
- Te diep in de buis. Zit het uiteinde tegen de bodem van de sifon of diep in de standpijp, dan ontstaat er een luchtslot. Tien centimeter is genoeg.
5. De afvoerpomp zelf
Zijn de eerste vier vrij en blijft het water staan, dan komt de pomp in beeld.
Luister. Zet een afpompprogramma aan of open en sluit de deur, waarop de meeste machines eerst kort afpompen. Hoor je een zoemend geluid zonder dat er water beweegt, dan zit de schoep geblokkeerd of is de pomp mechanisch vast. Hoor je helemaal niets, dan is de pomp doorgebrand of komt er geen aansturing.
Dit is werk met de onderplaat eraf en de machine op zijn kant, en dus geen doe-het-zelfklus.
Bij Bosch en Siemens: de foutcodes horen erbij
Krijg je hierbij een code in het display, dan wijst die naar dezelfde hoek:
| Code | Wat het betekent |
|---|---|
| E22 | Water komt niet snel genoeg door de zeef |
| E24 | Water wordt niet afgevoerd, kijk bij de slang en de sifon |
| E25 | Afvoerpomp geblokkeerd of defect |
| E15 | Water in de bodembak, het waterslot is aangesproken |
De eerste drie staan uitgelegd in Bosch vaatwasser foutcodes E22, E24 en E25, de laatste in foutcode E15.
Waarom het terugkomt
Komt de verstopping binnen een paar maanden terug, dan is er iets structureels:
- De zeef wordt niet regelmatig gereinigd. Wekelijks is de norm bij dagelijks gebruik.
- De sifon is nooit aangepakt. Alleen de zeef schoonmaken terwijl de sifon dichtzit, helpt niet lang.
- Er wordt te heet voorgespoeld onder de kraan. Dat spoelt vet de vaatwasser in dat later in de afvoer neerslaat.
- Er wordt nooit op een hoge temperatuur gedraaid. Draai maandelijks een leeg programma op de heetste stand, dat houdt de afvoer open. Dat scheelt ook geurklachten, zie vaatwasser stinkt.
Wat een reparatie kost
Bij Stan betaal je EUR 69 all-in, inclusief btw, voorrijkosten, diagnose en het eerste kwartier reparatietijd. Zijn er onderdelen nodig of duurt het langer, dan hoor je de prijs voordat hij verdergaat, met 3 maanden garantie. Zie tarieven.