Een wasmachine geeft bijna altijd een signaal voordat hij er echt mee ophoudt. Een geluid dat er eerst niet was, een programma dat langer duurt, een randje water op de vloer. Wie dat signaal kan lezen, weet of het een klusje van tien minuten is of een monteur waard.
Snel antwoord. De meeste wasmachinestoringen komen uit vier hoeken: de afvoer die verstopt raakt, de motor of aandrijving die slijt, het deurslot dat blokkeert, en lekkage bij een afdichting of aansluiting. Ongeveer de helft is zonder gereedschap te verhelpen, meestal via het pluizenfilter of de afvoerslang.
Deze pagina is het overzicht. Per klacht staat hieronder wat het meestal betekent, of je er zelf iets aan kunt doen, en waar het volledige verhaal staat.
Begin bij het symptoom, niet bij het merk
Mensen zoeken vaak op merk. Dat is begrijpelijk, maar het helpt zelden. Een Bosch, een AEG en een Samsung die geen water afpompen hebben in negen van de tien gevallen exact dezelfde oorzaak: een dichtgeslibd pluizenfilter. De constructie verschilt, het probleem niet.
Merk wordt pas relevant bij foutcodes en bij een paar technische uitzonderingen. De belangrijkste daarvan: machines met directe aandrijving hebben geen koolborstels. Dat scheelt een hele categorie storingen. Merken die daar veel mee werken zijn LG, Samsung en de nieuwere Miele's. Staat er "direct drive" of "inverter" op je machine, dan valt die oorzaak af.
De negen klachten die het vaakst voorkomen
| Klacht | Meest voorkomende oorzaak | Zelf te doen | Uitgebreid |
|---|---|---|---|
| Centrifugeert niet | Onbalans, of water dat niet weg kan | Vaak wel | lees verder |
| Pompt niet af | Verstopt pluizenfilter | Meestal wel | lees verder |
| Lekt water | Afdichting, aansluiting of overschuimen | Soms | lees verder |
| Deur gaat niet open | Deurslot of water in de kuip | Vaak wel | lees verder |
| Maakt lawaai | Voorwerp in de kuip, of de lagers | Soms | lees verder |
| Stinkt | Deurmanchet, zeepbakje of sifon | Ja | lees verder |
| Start niet | Deur niet dicht, stroom, kinderslot | Vaak wel | zie hieronder |
| Vult niet met water | Kraan dicht, of het toevoerfilter | Vaak wel | zie hieronder |
| Toont een foutcode | Hangt van de code af | Zelden | foutcode E18 |
De vier hoeken waar het misgaat
1. De afvoer
Verreweg de grootste categorie. Alles tussen de kuip en het riool kan dichtslibben: het pluizenfilter, de afvoerpomp, de afvoerslang, de sifon.
Het typische verloop is sluipend. Eerst duurt het aftappen wat langer, dan blijft er een laagje water staan, uiteindelijk stopt het programma halverwege. Wie bij het eerste signaal het filter reinigt, komt nooit bij het derde.
Dit is ook de reden dat "pompt niet af" en "centrifugeert niet" zo vaak samen optreden: een wasmachine centrifugeert niet zolang er water in de kuip staat. Dat is een beveiliging, geen defect.
Onderhoud dat dit voorkomt: het pluizenfilter elke twee tot drie maanden schoonmaken. Het is de enige onderhoudsklus die echt uitmaakt.
2. De aandrijving
De motor, de riem, de koolborstels en de lagers. Deze categorie slijt, dus hij komt met de jaren.
Koolborstels zijn het meest voorkomende slijtdeel bij machines met een klassieke motor, en de reparatie is doorgaans de moeite waard. Lagers zijn dat meestal niet: bij veel moderne machines is de kuip dichtgelast, waardoor het complete kuipblok vervangen moet worden. Dan komt de prijs in de buurt van een nieuwe machine. Dat afwegingsmoment staat uitgewerkt in repareren of vervangen.
Waarschuwingssignaal: een laag, schrapend geluid dat toeneemt tijdens het centrifugeren, en een trommel die je met de hand op en neer kunt bewegen.
3. Het deurslot
Het deurslot van een wasmachine is een veiligheidsonderdeel. Zolang er water in staat of de trommel nog draait, gaat de deur niet open, en dat hoort zo. Blijft de deur dicht terwijl de machine leeg en koud is, dan is het slot zelf aan de beurt.
Bijna elke machine heeft een noodontgrendeling: een klein trekkoordje achter het klepje van het pluizenfilter. Voordat je daaraan trekt, moet de kuip leeg zijn, anders loopt de inhoud over je vloer.
4. Water waar het niet hoort
Lekkage komt van drie plekken: de deurmanchet, de aansluitingen achter de machine, of overschuimend wasmiddel dat via het zeepbakje naar buiten komt. Die laatste wordt vaak voor een defect aangezien terwijl het simpelweg te veel wasmiddel is.
Bij water op de vloer geldt altijd dezelfde eerste stap: kraan dicht, stekker eruit. Pas daarna kijken.
Twee klachten zonder eigen artikel
De wasmachine start niet
Loop deze vier langs voordat je iets anders doet:
- Zit de deur echt dicht? Duw hem hard aan. Een deur die net niet in het slot valt, geeft geen enkele reactie op de startknop.
- Staat er stroom op? Controleer de groep in de meterkast en probeer een ander apparaat op hetzelfde stopcontact.
- Staat het kinderslot aan? Vaak een sleutelsymbool in het display, meestal uit te zetten met twee knoppen tegelijk drie seconden ingedrukt.
- Staat er een uitgestelde start ingesteld? Gebeurt vaker dan je denkt bij een machine die net nieuw is.
Blijft het display helemaal donker en staat er wel stroom op het stopcontact, dan is het de elektronica of de ontstoringsfilter. Dat is werk voor een monteur.
De wasmachine vult niet met water
- Staat de kraan open? Helemaal open, niet half.
- Is de toevoerslang geknikt? Kijk achter de machine.
- Zit het zeefje in de aansluiting dicht? In de koppeling aan de kraankant zit een klein filterzeefje. Dat raakt verstopt met kalk en gruis. Draai de slang los met de kraan dicht, spoel het zeefje uit, draai hem terug.
- Is de waterslotslang aangesproken? Slangen met een waterslot hebben een rode indicator. Staat die op rood, dan is het slot geactiveerd en moet de slang vervangen worden.
Wat een foutcode wel en niet vertelt
Een foutcode is een aanwijzing, geen diagnose. Dat onderscheid is belangrijker dan het klinkt.
De code zegt welke verwachting de besturing niet zag uitkomen. Bij Bosch en Siemens betekent E18 bijvoorbeeld dat het water er binnen de verwachte tijd niet uit was. Dat is alles. Of dat komt door het pluizenfilter, de slang, de sifon, de pomp of de niveauschakelaar staat er niet bij. De code brengt je naar het juiste hoofdstuk, niet naar de juiste bladzijde.
Twee waarschuwingen bij codelijsten op internet:
- Dezelfde code kan per serie iets anders betekenen. Een merk hergebruikt codenummers over generaties heen. Een lijst die niet bij jouw typenummer hoort, stuurt je verkeerd.
- Sommige codes zijn geen storing. Er zijn codes die alleen een onderhoudssignaal of een gebruikersmelding zijn, bijvoorbeeld een openstaande deur of een kraan die dicht staat.
Noteer daarom altijd drie dingen: het merk, het volledige typenummer van het typeplaatje, en de exacte code inclusief letters en streepjes. Een foto van het display en van het typeplaatje is de snelste manier om dat door te geven.
Het typeplaatje zit bij een wasmachine meestal achter de deur op de rand van de opening, achter het klepje van het pluizenfilter, of op de achterkant.
Onderhoud dat wel en niet uitmaakt
Bij witgoed levert preventief onderhoud weinig op, met een paar uitzonderingen die juist heel veel uitmaken.
Wel doen:
- Pluizenfilter reinigen, elke twee tot drie maanden. Dit is de enige onderhoudshandeling die aantoonbaar storingen voorkomt. Was je veel handdoeken, beddengoed of hondendekens, dan vaker.
- Eén keer per maand een programma op 60 graden of hoger. Wie alleen kort en koud wast, krijgt zeep- en vetafzetting in de kuip, de slangen en de sifon. Dat is de voedingsbodem voor zowel verstoppingen als geurklachten.
- De deurmanchet drooghouden. Na de laatste was de deur op een kier laten staan en de plooi van de rubber manchet af en toe uitvegen.
- Minder wasmiddel gebruiken dan je gewend bent. Overdoseren is de meest onderschatte oorzaak van storingen. Het overschot spoelt niet weg maar slaat neer.
Niet nodig:
- Speciale wasmachinereinigers als je toch al warm wast
- Ontkalken bij normale waterhardheid, tenzij de fabrikant dat expliciet voorschrijft
- Preventieve controlebeurten door een monteur
Wat er per levensfase stukgaat
Storingen zijn niet willekeurig over de jaren verdeeld. Grofweg:
| Leeftijd | Wat je meestal ziet |
|---|---|
| 0 tot 2 jaar | Installatiefouten en gebruikersfouten, zelden een defect onderdeel. Valt vrijwel altijd onder de garantie |
| 2 tot 5 jaar | Verstoppingen door onderhoud dat is blijven liggen. Het pluizenfilter, de sifon |
| 5 tot 8 jaar | Eerste echte slijtdelen: koolborstels, deurslot, afvoerpomp, verwarmingselement |
| 8 tot 12 jaar | Lagers, schokdempers, motor. Dit is de fase waarin de afweging kantelt |
| Boven 12 jaar | Alles kan, en meestal komt er kort na een reparatie iets anders |
Een storing in de eerste twee jaar is dus bijna nooit een reden om aan de machine te twijfelen. Een storing na jaar tien is dat wel.
Hoe je een storing zo doorgeeft dat het in één keer klopt
Hoe beter de melding, hoe groter de kans dat de juiste onderdelen meteen meekomen en de reparatie in één bezoek klaar is. Vier dingen:
- Merk en volledig typenummer van het typeplaatje, niet alleen "een Bosch"
- Wat er precies gebeurt, in de volgorde waarin het gebeurt. "Hij vult, draait vijf minuten, en dan stopt hij met een piep" zegt tien keer meer dan "hij doet het niet"
- De exacte foutcode, als die er is, met een foto van het display
- Wanneer het begon en of het altijd gebeurt of alleen bij bepaalde programma's. Dat onderscheid haalt vaak al de helft van de mogelijke oorzaken weg
Voeg er een foto bij van het typeplaatje en, als er water of schade is, van de situatie.
Wat je nooit zelf moet doen
- De behuizing openen terwijl de stekker erin zit. Er staat netspanning binnen, en de ontstoringscondensator kan ook na het uittrekken nog lading vasthouden.
- Doordraaien bij brandlucht of rook. Stekker eruit en laten staan.
- Doordraaien met een schrapend of bonkend geluid. Elke draaibeurt maakt de schade groter en kan van een reparabele storing een economisch verlies maken.
- Aan het deurslot forceren. Het slot breekt makkelijker dan het lijkt en is dan alsnog een reparatie, met een kapotte deur erbij.
Wat een reparatie kost
Stan werkt met een all-in tarief van EUR 69, inclusief btw, voorrijkosten, diagnose en het eerste kwartier reparatietijd. Duurt het langer of zijn er onderdelen nodig, dan hoor je de prijs voordat hij verdergaat. Op elke reparatie die hij zelf uitvoert zit 3 maanden garantie. De volledige voorwaarden staan op de pagina tarieven.
Dat vaste bedrag is bewust: het grootste deel van de tijd zit in het vinden van de oorzaak, niet in het vervangen van het onderdeel. Bij een storing waarvan de oorzaak binnen een kwartier gevonden en verholpen is, betaal je dus niets extra.