Programma klaar, deur open, en er staat nog een laag water in de trommel. Of het programma stopt halverwege en gaat niet verder. Dit is de meest voorkomende wasmachineklacht die er is, en tegelijk de klacht met de grootste kans dat je hem zelf oplost.
Snel antwoord. Een wasmachine die niet afpompt heeft in de meeste gevallen een verstopping, geen defect. Controleer in deze volgorde: het pluizenfilter, de afvoerslang op knikken en hoogte, en de sifon waarop de machine is aangesloten. Pas als die drie schoon zijn, komt de afvoerpomp of de niveauschakelaar in beeld.
Belangrijk om te weten voordat je begint: zolang er water in de kuip staat, weigert de machine ook te centrifugeren. Dat is een beveiliging. Veel mensen zoeken daardoor op de verkeerde klacht. Zie ook wasmachine centrifugeert niet.
Om dezelfde reden blijft ook het deurslot vergrendeld. Zit je was vast achter een deur die niet opengaat, begin dan bij wasmachine deur gaat niet open en tap eerst af voordat je verder gaat.
Eerst: veilig beginnen
Drie dingen voordat je iets aanraakt.
- Stekker eruit. Niet alleen uitzetten, echt uit het stopcontact.
- Kraan dicht.
- Leg een platte bak en oude handdoeken klaar. Er zit tot een emmer water in de machine en dat komt eruit op het moment dat je het filter losdraait. Dit is de fout die iedereen één keer maakt.
De weg die het water aflegt
Het helpt om te weten waar het water langs moet. Van binnen naar buiten:
Kuip → afvoerpomp → pluizenfilter → afvoerslang → sifon of standpijp → riool
Op elk van die overgangen kan het vastlopen. De volgorde hieronder loopt van de meest naar de minst voorkomende blokkade.
1. Het pluizenfilter
Dit is de oorzaak in ruwweg de helft van alle gevallen.
Het filter zit meestal rechtsonder aan de voorkant, achter een klepje of een smal paneeltje. Daar verzamelt zich alles wat niet door de pomp mag: muntjes, haarspelden, knopen, een pen, en vooral een compacte prop pluis die zich langzaam opbouwt.
Zo doe je het:
- Open het klepje. Vaak zit er een dun aftapslangetje naast met een dopje erop.
- Trek dat slangetje uit, houd het boven de platte bak en haal het dopje eraf. Laat het water er gecontroleerd uitlopen. Zit het slangetje er niet, dan komt alles in één keer via het filter naar buiten.
- Draai het filter linksom los. Er komt nog een restant water mee.
- Haal het pluis eruit, spoel het filter uit onder de kraan, en controleer met een zaklamp de opening waar het filter in zat. Steek er niet blind je vingers in, er kan glas of een schroefje in liggen. Voel je met een zaklamp iets zitten dat niet meedraait, dan zit dat vaak in de pompschoep.
- Draai het filter terug, stevig maar zonder geweld, en zet het aftapslangetje terug.
- Draai een kort programma zonder was om te controleren of alles dicht is.
De uitgebreide werkwijze met de valkuilen staat in wasmachine filter schoonmaken.
2. De afvoerslang
Kijk achter de machine. Drie dingen kunnen mis zijn:
Een knik. De machine is een keer aangeschoven en de slang is achter dubbelgeklapt. Simpel, komt vaak voor, en levert precies dit symptoom op.
De hoogte klopt niet. Het uiteinde van de afvoerslang hoort ergens tussen 60 en 100 centimeter boven de vloer uit te komen. Hangt hij te laag, dan loopt het water er door de zwaartekracht meteen weer uit en blijft de machine vullen en afvoeren. Hangt hij te hoog, dan krijgt de pomp het water er niet overheen.
De slang is te ver ingeduwd. Zit het uiteinde diep in de standpijp of tegen de bodem van de sifon, dan ontstaat er een hevelwerking of een luchtslot. Ongeveer tien centimeter in de buis is genoeg.
Kun je de slang loskoppelen, houd hem dan boven een emmer. Loopt er nu water uit dat er eerst niet uit kwam, dan zat de blokkade verderop en niet in de machine.
3. De sifon of de standpijp
Vooral relevant als de wasmachine samen met de gootsteen of de vaatwasser op één afvoer zit.
In de sifon bouwt zich vetaanslag op, en daar hecht pluis aan. De doorstroming knijpt langzaam dicht. Het symptoom vooraf is herkenbaar: het aftappen duurt merkbaar langer dan een jaar geleden, en soms borrelt het in de gootsteen als de machine afpompt.
Draai de sifon los boven een emmer en maak hem schoon. Gebruik geen agressieve ontstopper op een afvoer waar een wasmachine op zit, dat kan rubber aantasten.
4. De afvoerpomp
Zijn de eerste drie schoon en pompt hij nog steeds niet af, dan komt de pomp zelf in beeld.
Hoor je de pomp? Zet een programma op afpompen of centrifugeren en luister goed. Een brommend geluid zonder dat er water beweegt, betekent meestal dat de schoep geblokkeerd zit, vaak door een voorwerp dat langs het filter is gekomen. Volledige stilte wijst eerder op een doorgebrande pomp of op de aansturing.
Zelf te doen: de pomp is bij veel machines vanaf de voorkant of de onderkant bereikbaar, maar er moet een paneel af en er zit water in het systeem. Dit is het punt waarop het verstandiger is om te bellen.
5. De niveauschakelaar
De niveauschakelaar meet via een dun luchtslangetje hoeveel water er in de kuip zit. Raakt dat slangetje verstopt met zeepresten, dan krijgt de besturing verkeerde informatie. De machine denkt dan dat de kuip al leeg is en stopt met pompen terwijl er nog water in staat.
Herkenbaar aan een machine die wel kort pompt maar te vroeg stopt, en waarbij het waterniveau na afloop steeds hetzelfde is. Dit is geen doe-het-zelfklus.
Waarom hij steeds terugkomt
Een verstopping die binnen een paar maanden terugkomt, is zelden toeval. Drie oorzaken:
- Te veel wasmiddel. Overtollig wasmiddel spoelt niet weg maar slaat neer als een zeepachtige laag in slangen en sifon, waar pluis aan blijft plakken. Een dosering die te ruim is, kost je op termijn een pomp.
- Nooit een warm programma. Wie alleen op 20 en 30 graden wast, krijgt vet- en zeepafzetting die niet oplost. Eén keer per maand een programma op 60 graden zonder was houdt het systeem open.
- De sifon is de echte oorzaak. Wordt alleen het filter gereinigd terwijl de sifon dichtzit, dan komt het probleem gegarandeerd terug.
Wanneer je moet stoppen
- Bij water op de vloer of bij een doorgeslagen aardlekschakelaar. Kraan dicht, stekker eruit, en niet meer aanzetten. Zie wasmachine lekt water voor het onderscheid tussen een lek en overgelopen water uit het filter.
- Als je de behuizing open moet. Netspanning binnen, en de ontstoringscondensator kan nog lading vasthouden.
- Als er een voorwerp in de pompschoep zit dat je niet los krijgt. Forceren beschadigt de schoep en dan is de hele pomp aan de beurt.