Een koelkast hoort geluid te maken. Het probleem is dat de meeste mensen pas gaan luisteren als er iets verandert, en dan is elk geluid ineens verdacht. De helft van wat als storing wordt gemeld, is volstrekt normaal gedrag van een apparaat dat koudemiddel rondpompt.
Snel antwoord. Borrelen, klokken en tikken horen erbij, dat is koudemiddel dat stroomt en kunststof dat uitzet. Een laag brommen is de compressor en dat mag, zolang het niet luider wordt of trilt. Ratelen wijst bijna altijd op iets dat meetrilt, en een hoog gezoem op de ventilator.
Geluiden die er gewoon bij horen
Begin hier, want de kans is groot dat je hier al klaar bent.
Borrelen en klokken. Koudemiddel dat door de leidingen stroomt en daarbij van vloeistof naar gas gaat. Klinkt als water in een leiding. Hoor je vooral vlak nadat de compressor uitschakelt. Volstrekt normaal, en bij moderne zuinige apparaten zelfs duidelijker hoorbaar dan vroeger.
Tikken en knappen. Kunststof onderdelen die uitzetten en krimpen bij temperatuurwisseling, en de ontdooiverwarming die aan- en uitgaat. Hoor je vaak 's nachts als het stil is.
Een korte klik gevolgd door brommen. De thermostaat schakelt de compressor in.
Een zacht suizen. De ventilator die de koude lucht rondblaast. Hoor je bij no frost modellen en bij veel combikasten.
Zacht sissen. Het expansieventiel. Ook normaal.
Kort gerommel na het sluiten van de deur. Drukverevening. Verdwijnt binnen een minuut.
Geluiden die wel aandacht vragen
| Geluid | Wanneer | Waarschijnlijke oorzaak |
|---|---|---|
| Ratelen, rammelen | Als de compressor draait | Iets trilt mee, of losse achterwand |
| Luid brommen, toenemend | Als de compressor draait | Compressor of ophangrubbers |
| Hoog gezoem, schurend | Continu of periodiek | Ventilator, of ijs tegen de ventilator |
| Kloppen, bonken | Bij in- en uitschakelen | Losgeraakte leiding tegen de behuizing |
| Piepen | Bij het openen van de deur | Scharnier, geen storing |
| Continu geluid zonder pauze | Altijd | Compressor draait door, zie hieronder |
1. Ratelen en rammelen
Verreweg de meest voorkomende klacht, en bijna altijd goedkoop op te lossen.
De compressor trilt, en die trilling plant zich voort naar alles wat er los tegenaan zit. Loop dit rijtje af, in deze volgorde:
Staat de koelkast waterpas en stabiel? Controleer met een waterpas in beide richtingen en probeer of hij wiebelt als je een hoek indrukt. Stel de pootjes bij. Bij voorkeur staat een koelkast een fractie achterover, dan valt de deur vanzelf dicht.
Raakt hij iets? Een koelkast die tegen een keukenkast, een muur of een ander apparaat aan staat, geeft zijn trilling daaraan door. Er hoort ruimte achterlangs en opzij te zijn. Trek hem een paar centimeter naar voren en luister of het weg is.
Zit de achterwand vast? Het dunne metalen of kartonnen paneel achterop komt los te zitten en gaat dan meeratelen. Draai de schroeven aan.
Ligt de condensor los? Het zwarte roosterwerk achterop hoort met beugeltjes vast te zitten. Trilt dat mee, dan hoor je een metaalachtig geratel.
Staat er iets op of tegen de koelkast? Flessen, een broodtrommel, een magnetron erbovenop. Klinkt flauw, en is in de praktijk regelmatig het complete antwoord.
Ligt er iets tegen een leiding aan de achterkant? Bij het aanschuiven kan een leiding tegen de behuizing gedrukt raken.
2. Luid of toenemend brommen
De compressor hoort een gelijkmatige, lage bromtoon te maken. Wordt die luider dan je gewend bent, of gaat hij trillen, dan zijn er twee mogelijkheden.
De ophangrubbers. De compressor hangt op rubberen dempers. Die verharden met de jaren, waardoor de trilling wordt doorgegeven aan de behuizing. Te vervangen, en niet duur.
De compressor zelf. Een compressor die begint te lopen, wordt luider en warmer. Draait hij bovendien continu zonder pauze, dan is er iets serieus aan de hand.
Let op: een compressor die continu draait, is vaker een symptoom dan een oorzaak. Kijk eerst of hij zijn warmte wel kwijt kan, want een stoffige condensor of een strak ingebouwde kast dwingt hem tot doordraaien. Zie koelkast koelt niet meer.
3. Hoog gezoem of schurend geluid
Dit is de ventilator.
Ijs tegen de ventilatorbladen. Bij een dichtgevroren verdamper raakt de ventilator het ijs, en dat geeft een schurend, ratelend geluid dat komt en gaat. Herkenbaar aan: het geluid verandert als je de deur opendoet, want bij veel modellen stopt de ventilator dan. Dit gaat vrijwel altijd samen met slechter koelen, zie koelkast vriest aan.
Versleten ventilatorlager. Geeft een gelijkmatig hoog gezoem dat er eerst niet was. Los te vervangen.
Iets ligt tegen het ventilatorrooster. Een zakje diepvriesgroente of een plastic zak die wordt aangezogen.
4. De deurtest bij twijfel
Weet je niet of het geluid van binnen of van buiten komt, doe dan dit: open de deur en luister. Bij de meeste modellen stopt de ventilator zodra de deur opengaat, terwijl de compressor doordraait.
- Geluid stopt bij het openen van de deur: de ventilator.
- Geluid gaat door: de compressor of iets dat meetrilt aan de achterkant.
5. Een nieuwe koelkast die meer geluid maakt
Dit wordt vaak gemeld en het klopt meestal ook.
Zuinige moderne koelkasten hebben minder isolatie tussen het koelcircuit en de buitenkant, en gebruiken vaak een inverter-compressor die niet aan en uit gaat maar continu op laag toerental draait. Het geluidsniveau in decibel is lager, maar het geluid is er wél altijd, en dat valt in een stille keuken meer op dan een compressor die af en toe hard aanslaat.
Daarnaast klinkt koudemiddel isobutaan, dat tegenwoordig standaard is, duidelijker borrelend dan de oude middelen.
Nieuw en luid gerammel is wel verdacht. Controleer of alle transportbeveiligingen eraf zijn en of de kast waterpas staat.
Wanneer je iemand moet laten kijken
- Het geluid neemt toe over dagen of weken.
- De compressor draait continu en wordt zeer heet terwijl het niet koud genoeg wordt.
- Er is een schurend geluid dat samengaat met slechter koelen.
- Er ligt olie of een vettige vlek onder de kast. Dat wijst op koudemiddelverlies en is geen doe-het-zelfwerk.
- Er is een brandlucht of een elektrische geur. Stekker eruit.
Wat een reparatie kost
Bij Stan betaal je EUR 69 all-in, inclusief btw, voorrijkosten, diagnose en het eerste kwartier reparatietijd, met 3 maanden garantie. Zie tarieven.
Bij geluidsklachten is het lastige dat het geluid er vaak niet is op het moment dat er iemand staat. Neem het op met je telefoon als het zich voordoet, en noteer of de compressor op dat moment draait. Dat scheelt een tweede bezoek.