"Hoe lang gaat een wasmachine mee" heeft twee antwoorden: het getal uit de folder en het getal uit de praktijk. Die twee lopen verder uiteen dan je zou verwachten, en het verschil zit niet in het merk maar in hoe de machine wordt gebruikt.
Snel antwoord. Reken op tien tot twaalf jaar bij normaal gebruik, ongeveer 220 wasbeurten per jaar. Bij een gezin dat dagelijks wast is zes tot acht jaar realistischer, bij een eenpersoonshuishouden vijftien tot twintig. Het aantal wasbeurten bepaalt de levensduur, niet de kalender, en dat verklaart het grote verschil.
Waarom je het in wasbeurten moet rekenen, niet in jaren
Fabrikanten testen op een aantal cycli, niet op jaren. Een gangbare huishoudelijke wasmachine wordt ontworpen op ergens tussen de 2.000 en 2.500 wasbeurten, machines in het hogere segment op aanzienlijk meer.
Reken dat om naar jouw situatie:
| Huishouden | Wasbeurten per week | Wasbeurten per jaar | Verwachte levensduur |
|---|---|---|---|
| Alleenstaand | 1 tot 2 | 75 tot 100 | 15 tot 20 jaar |
| Stel zonder kinderen | 3 tot 4 | 150 tot 200 | 11 tot 14 jaar |
| Gezin met jonge kinderen | 6 tot 8 | 300 tot 400 | 6 tot 8 jaar |
| Groot gezin | 10 en meer | 500 en meer | 4 tot 6 jaar |
Dat verklaart waarom twee mensen met precies dezelfde machine een compleet ander verhaal vertellen. Een wasmachine van acht jaar bij een gezin met vier kinderen heeft meer gedraaid dan een van zestien jaar bij een alleenstaande.
Het is dus geen zinvolle vraag of jouw machine "oud" is. De vraag is hoeveel beurten hij achter de rug heeft.
Wat de cijfers zeggen
De gangbare cijfers uit consumentenonderzoek en de praktijk lopen behoorlijk gelijk op:
- Gemiddelde levensduur in Nederland: ongeveer tien tot twaalf jaar
- Eerste storing: vaak rond jaar zes tot acht
- De grens waarna vervangen meestal verstandiger is: ergens rond jaar tien, afhankelijk van welk onderdeel het betreft
Interessanter dan het gemiddelde is de spreiding: er zijn machines die het na vijf jaar begeven en machines die twintig jaar meegaan. Dat verschil komt maar voor een deel door het merk.
Wat er wanneer stukgaat
Storingen zijn niet willekeurig over de jaren verdeeld.
| Levensfase | Wat je meestal ziet | Reparatie de moeite waard |
|---|---|---|
| 0 tot 2 jaar | Installatiefouten, gebruikersfouten, zelden een defect onderdeel | Ja, en meestal onder de garantie |
| 2 tot 5 jaar | Verstoppingen door achterstallig onderhoud: pluizenfilter, sifon | Ja, vaak zelf op te lossen |
| 5 tot 8 jaar | Eerste slijtdelen: koolborstels, deurslot, afvoerpomp, verwarmingselement | Ja |
| 8 tot 12 jaar | Lagers, schokdempers, motor. Hier kantelt de afweging | Afhankelijk van het onderdeel |
| Boven 12 jaar | Alles kan, en na een reparatie volgt meestal snel iets anders | Zelden |
Een storing in de eerste twee jaar is dus bijna nooit een reden om aan de machine te twijfelen. Een storing na jaar tien is dat wel.
Het onderdeel dat de levensduur bepaalt
Er is één defect dat in de praktijk het einde markeert: de trommellagers.
Bij veel moderne wasmachines is de kuip dichtgelast. De lagers zitten daarin en zijn niet los te vervangen, dus het complete kuipblok moet eruit. Die reparatie is arbeidsintensief en kost al snel meer dan de helft van een nieuwe machine.
Herkenbaar aan: een laag schrapend of grommend geluid dat toeneemt naarmate de trommel sneller draait, en speling als je de trommel met de hand op en neer beweegt. Zie wasmachine maakt lawaai.
Bij machines in het hogere segment zijn de lagers vaker wél los vervangbaar. Dat is het echte verschil tussen prijsklassen, en het is precies het verschil dat pas op jaar acht en later zichtbaar wordt. In de eerste jaren wast een goedkope machine even schoon.
Maakt het merk uit?
Minder dan mensen aannemen, en anders dan ze denken.
Wat wél verschilt tussen prijsklassen:
- Of de lagers los vervangbaar zijn, of dat het hele kuipblok eruit moet
- Hoe lang onderdelen leverbaar blijven
- De kwaliteit van de ophanging en de schokdempers
- Het aantal cycli waarop is ontworpen
Wat nauwelijks verschilt:
- De kans op een storing in de eerste vijf jaar
- Hoe schoon de was wordt
- De kans dat een pomp, een deurslot of een verwarmingselement het begeeft
Een duurdere machine gaat dus niet zozeer minder vaak stuk, hij is langer repareerbaar. Dat betaalt zich alleen terug als je hem ook daadwerkelijk laat repareren op jaar acht in plaats van hem dan te vervangen.
Wat de levensduur echt bepaalt
Dit zijn de factoren waar je zelf invloed op hebt, in volgorde van belang:
1. Overladen. De grootste killer. Een te volle trommel belast de lagers, de ophanging en de motor bij elke centrifugegang. De trommel hoort halfvol tot tweederde te zijn, en er moet een hand tussen de was en de bovenkant passen.
2. Te veel wasmiddel. Het overschot spoelt niet weg maar slaat neer in slangen, kuip en sifon. Dat leidt tot verstoppingen en op termijn tot een overbelaste pomp. Vrijwel iedereen doseert te ruim, want de verpakking gaat uit van een volle trommel en hard water.
3. Alleen koud wassen. Bij uitsluitend 20 en 30 graden ontstaat vet- en zeepafzetting die niet oplost. Eén keer per maand een leeg programma op 60 graden of hoger houdt het systeem open, en voorkomt bovendien geurklachten, zie wasmachine stinkt.
4. Het pluizenfilter nooit reinigen. Elke twee tot drie maanden is de norm. Dit is de enige onderhoudshandeling die aantoonbaar storingen voorkomt, zie wasmachine filter schoonmaken.
5. Niet waterpas staan. Een machine die wiebelt of niet waterpas staat, laat de kuip bij elke centrifugegang tegen de behuizing komen. Dat sloopt de schokdempers en uiteindelijk de lagers.
6. Muntjes en beugeltjes. Die schuren een groef in de kuip of beschadigen het verwarmingselement. Controleer broekzakken en was bh's in een waszak.
7. Transportbouten laten zitten. Alleen bij een nieuwe machine, maar dan is de schade binnen enkele wasbeurten aangericht.
Onderdelen zijn langer leverbaar dan je denkt
Sinds 2021 geldt er in de EU een leverplicht voor witgoed. Fabrikanten moeten belangrijke onderdelen zoals pompen, motoren, schokdempers en deurscharnieren zeven tot tien jaar beschikbaar houden na het laatste verkochte exemplaar van een model.
Dat betekent in de praktijk dat een wasmachine van tien jaar oud vaak nog gewoon te repareren is, ook al gaan mensen ervan uit dat dat niet meer kan.
De rekensom bij een storing
Leeftijd naast reparatiekosten, en dan kijken welk onderdeel het is.
Onderdelen die op zichzelf staan, en die dus niets zeggen over de rest: afvoerpomp, deurslot, verwarmingselement, niveauschakelaar, koolborstels, schokdempers. Die vervang je met een gerust hart, ook op een oudere machine.
Onderdelen die iets zeggen over de rest: lagers, motor, besturingsprint. Als die het begeven, heeft het hele apparaat de kilometers gemaakt.
De volledige rekensom, met twee uitgewerkte voorbeelden, staat in repareren of vervangen. De cijfers voor de andere apparaten staan in levensduur vaatwasser en koelkast.
Wat een diagnose kost
Bij Stan betaal je EUR 69 all-in, inclusief btw, voorrijkosten, diagnose en het eerste kwartier reparatietijd, met 3 maanden garantie op de reparatie. Zie tarieven.
Blijkt tijdens de diagnose dat repareren niet verstandig is, dan zegt hij dat. Je hebt dan wel een onderbouwd antwoord op de vraag of je een paar honderd euro moet uitgeven, en dat is het bedrag waard.