Een oven en een kookplaat zitten vaak in hetzelfde meubel en horen technisch tot twee verschillende werelden. Bij een oven is de diagnose meestal recht toe recht aan: er is een element, een thermostaat en een klok. Bij inductie is het een gesloten elektronicakast waar je van buitenaf weinig aan afleest.
Snel antwoord. Bij een oven die niet warm wordt, is het het verwarmingselement, de thermostaat of de klokinstelling. Bij een inductiekookplaat die niet werkt, begin je bij de pan en bij de groep, want een verkeerde pan en een te zwaar belaste groep verklaren de meeste meldingen zonder dat er iets stuk is.
Oven en kookplaat zijn twee apparaten
Ook als ze onder elkaar zitten en er één bedieningspaneel lijkt te zijn. In veel keukens is de kookplaat aangesloten op een eigen groep en de oven op een andere, en de storing van de een zegt niets over de ander.
Eerste diagnosestap bij beide: kijk in de meterkast. Een uitgeschakelde groep of een gesprongen aardlekschakelaar verklaart een flink deel van de meldingen, en dat kost je een minuut.
De oven
Wordt niet warm
De meest voorkomende klacht, met drie kandidaten. Het volledige verhaal staat in oven wordt niet warm, hier de korte versie.
Het verwarmingselement. Een oven heeft er meestal twee of drie: boven, onder en een ringelement rond de ventilator voor hetelucht. Werkt de ene stand wel en de andere niet, dan is dat een sterke aanwijzing dat één element het begeven heeft. Vaak zie je een doorgebrand element ook: een blaas, een breuk of een verkleurde plek.
De thermostaat of de temperatuursensor. De oven wordt dan wel warm maar niet goed geregeld: veel te heet, veel te koud, of hij slaat te vroeg af.
De klok. Dit is de klassieker en tegelijk de goedkoopste. Bij veel inbouwovens weigert de oven te verwarmen als de elektronische klok niet is ingesteld, bijvoorbeeld na een stroomstoring, of als er per ongeluk een kookwekker of een uitgestelde start actief staat. In het display staat dan vaak A, AUTO of een knipperende tijd. Zet de klok goed of annuleer de timerfunctie, en de oven doet het weer.
Wordt niet heet genoeg, of bakt ongelijk
- De deurafdichting sluit niet. Doe de papiertest rondom: een velletje papier tussen deur en oven, en trekken. Nauwelijks weerstand betekent warmteverlies.
- De ovenruit is uit elkaar of beslagen tussen de ruiten. Dan is de isolatie weg.
- De heteluchtventilator draait niet. Op de heteluchtstand blijft de warmte dan bovenin hangen.
- De thermostaat wijkt af. Een oven van tien jaar wijkt vaak tientallen graden af van de instelling. Een losse oventhermometer van een paar euro vertelt je in tien minuten of dat zo is.
De deur of het licht
Het lampje. Vervangbaar, maar wel met een speciale hittebestendige lamp. Stroom eraf voordat je hem eruit draait.
De deur sluit niet meer of hangt scheef. Meestal versleten scharnieren. Die zijn te vervangen en dat is een overzichtelijke reparatie, want een deur die niet sluit betekent warmteverlies en een oven die nooit op temperatuur komt.
De pyrolyse start niet. Bij zelfreinigende ovens moet de deur vergrendelen voordat de cyclus begint. Lukt dat niet, dan is het deurslot of de sensor.
De kookplaat
Hier hangt alles af van het type.
Inductie
Begin bij de pan. Inductie werkt met een magnetisch veld dat de pan zelf verwarmt. Is de pan niet magnetisch, dan gebeurt er niets, en dat is geen storing.
De magneettest: houd een koelkastmagneet tegen de bodem. Blijft hij plakken, dan is de pan geschikt. Plakt hij niet, dan werkt de pan niet op inductie. Een pan die te klein is voor de zone wordt ook niet herkend, meestal is een bodemdiameter van minimaal 12 centimeter nodig.
Kijk daarna naar de groep. Een inductiekookplaat vraagt veel vermogen, en veel platen hebben een eigen groep of zelfs een perfase-aansluiting nodig. Slaan er zones af zodra je twee of drie tegelijk op hoog vermogen zet, dan is dat een overbelaste groep en geen defect van de plaat.
Foutcodes. Inductieplaten hebben een uitgebreide codetabel, en die verschilt sterk per merk. E gevolgd door een cijfer wijst meestal op oververhitting van de elektronica of op een sensorfout. Oververhitting komt vaak door onvoldoende ventilatie: onder een inductieplaat moet lucht kunnen stromen, en een lade er direct onder zonder tussenschot blokkeert dat.
Een zone doet het niet, de rest wel. Dan is de spoel of de aansturing van die zone defect. Dat is een reparatie, en of hij loont hangt van de prijs van de print af, zie repareren of vervangen.
Het glas is gebarsten. Stoppen en niet meer gebruiken. Onder het glas zit netspanning en vocht dat erin loopt is gevaarlijk. Een glasplaat vervangen is bij inductie zelden rendabel.
Keramisch
Eenvoudiger dan inductie, want dit zijn gewoon verwarmingselementen onder een glasplaat.
- Eén zone doet het niet: meestal het element van die zone, of de bijbehorende schakelaar. Goed te vervangen.
- Een zone blijft op vol vermogen of schakelt niet meer terug: de vermogensregelaar.
- Alle zones dood: de groep, de aansluiting of de besturing.
- Een barst in het glas: niet meer gebruiken.
Gas
Bij gas geldt een harde grens: werk aan gasaansluitingen en gasonderdelen is voorbehouden aan een erkend installateur. Dat is geen advies maar een regel.
Wat je zelf wel mag doen: de branderdeksels en de vlamverdelers eraf halen en schoonmaken. Een brander die onregelmatig brandt, is heel vaak gewoon vuil. Een ontsteking die blijft tikken komt meestal door vocht of etensresten bij de ontstekingspen, en dat droogt of veegt weg.
Ruik je gas: kraan dicht, ramen open, geen schakelaars bedienen, en bel de storingsdienst. Niet zelf zoeken.
Overzicht
| Klacht | Meest waarschijnlijke oorzaak | Zelf te doen |
|---|---|---|
| Oven wordt helemaal niet warm | Klok, element of thermostaat | Klok wel |
| Oven wordt niet heet genoeg | Deurafdichting of thermostaat | Deels |
| Oven bakt ongelijk | Heteluchtventilator of element | Nee |
| Ovenlamp kapot | Lamp | Ja, met de juiste lamp |
| Ovendeur hangt scheef | Scharnieren | Nee |
| Inductiezone doet niets | Verkeerde of te kleine pan | Ja |
| Zones vallen uit bij hoog vermogen | Groep overbelast | Deels |
| Inductie geeft een foutcode | Oververhitting of sensor | Deels |
| Eén zone dood, rest werkt | Spoel of aansturing | Nee |
| Glas gebarsten | Niet meer gebruiken | Nee |
| Gasbrander brandt onregelmatig | Vuile brander of verdeler | Schoonmaken wel |
Wat je nooit zelf moet doen
- Aan een gasaansluiting werken. Voorbehouden aan een erkend installateur.
- Een gebarsten kookplaat blijven gebruiken. Er zit netspanning onder het glas.
- Een inbouwoven of kookplaat vast aansluiten of een groep bijplaatsen. Elektrotechnisch werk.
- In een warme oven werken. Ovens houden lang warmte vast en elementen worden extreem heet.
- Een oven of kookplaat openen zonder de groep uit te schakelen. Bij vast aangesloten apparaten is er geen stekker die je eruit kunt trekken, dus de groep eruit is de enige manier om spanningsloos te werken.
Wanneer repareren nog loont
Ovens gaan lang mee, dertien tot zeventien jaar, en de gangbare defecten zijn goed te repareren. Elementen, thermostaten, deurscharnieren en lampen zijn losse onderdelen die niets zeggen over de rest. Een oven laten repareren is daarom vaak verstandig, zeker bij inbouw waar een nieuw apparaat een keukenklus kan worden als de nismaat afwijkt.
Bij inductie ligt het anders. De besturingsprint is het duurste onderdeel en tegelijk het onderdeel dat het vaakst faalt. Bij een plaat ouder dan acht jaar is een defecte print vaak het moment om te vervangen. Gebarsten glas is dat vrijwel altijd.
De rekensom staat in repareren of vervangen.
Wat een reparatie kost
Bij Stan betaal je EUR 69 all-in, inclusief btw, voorrijkosten, diagnose en het eerste kwartier reparatietijd. Zijn er onderdelen nodig of duurt het langer, dan hoor je de prijs voordat hij verdergaat, met 3 maanden garantie. Zie tarieven.
Geef bij je aanvraag door om welk type kookplaat het gaat en of het een inbouwapparaat is, want dat bepaalt of de klus binnen zijn werkzaamheden valt. Gaswerk valt daarbuiten.